FARKINDALIK NEDİR - FARKINDALIĞIN 4 BOYUTU

 
FARKINDALIK NEDİR - FARKINDALIĞIN 4 BOYUTU

"Farkındalık nedir sorusunun cevabını arıyorsanız bu yazı içinde bulacaksınız. Farkındalığın dört boyutunu keşfederek, bu alanlarda kendimizi nasıl geliştirebiliriz onları da öğreneceksiniz."

FARKINDALIK NEDEN ÖNEMLİDİR? 

Bilinçli veya fark ederek yaşamak hemen herkesin sık olarak kullandığı bir söylemdir.
Örneğin; «Hemen hiç bilinçli yaşamıyoruz!», «Senin farkındalığın zayıf, geliştirmen gerekiyor.», «İnsanımız çok bilinçsiz.» gibi.

İnsan doğası gereği hayatı kolaylaştırmak adına alışkanlıklar, ezberlenmiş davranış kalıpları ve tutumlar edinmekte ve yıllar içinde bunları kişiliğinin ve karakterinin bir parçasına haline getirmektedir. Sonuçta bireyin mutlak gerçeği de bu edindiği ezberlenmiş yaşam modeline göre şekillenmektedir. Bu kalıpların içine sıkışan insan ise çoğu zaman yaşama dair aradığı cevapları tam bulamamakta veya olaylara esnek, çözüm odaklı bakamamaktadır. Bu bağlamda fark ederek, bilinçli yaşamanın önemi kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.

FARKINDALIK NEDİR? 

Bireyin kendisiyle ve dış dünyayla kurduğu iletişim sırasında neler yaşandığını objektif olarak yani; kandırmacalardan uzak, tüm boyutlarıyla tanımlayabilme becerisidir. Bu tanımlama süreci aslında anda kalmak ve bilinçli olarak yaşamakla ilgilidir.
Örneğin; Küçük yaşlarda ailesinin tutumları  sayesinde her şeye kolayca  ulaşabilen bir çocuk «İstersem alırım.» inancını bilinçaltına yerleştirebilmektedir. Davranışları da bununla uyumlu bir şekilde tavizsiz, hatta bazen hırçın ve kaba olabilmektedir.
İşte ileriki yaşlarda iş-kariyer hayatında veya ikili ilişkilerinde bir çok sorun yaşaması muhtemel bu kişi için yaşadıklarını anlamlandırması ve değiştirebilmesi için farkındalığa ihtiyacı vardır.

FARKINDALIĞIN DÖRT BOYUTU

  1. İÇ FARKINDALIK: 

Kişinin kendi iç dünyasındaki yapısıyla ilgilidir ve içsel zekanın bir yansıması olarak görülebilir. Kendini tüm yönleriyle tanımlamayı başarabilen birey bu farkındalık alanında önemli bir mesafe almış demektir. Çok önemli olmasına rağmen maalesef bir çok kişi kendisiyle yüzleşmekten ve karanlık gördükleri o alandan kaçmayı tercih edebilmektedirler. 

İç dünyamızda yaşamda aldığımız sonuçları oluşturan şu yapılar önemlidir; şemalar, inançlar, değerler, kriterler, stratejiler, paradigmalar, güçlü ve zayıf yanlar, kişiyi sabote eden yönler…

İnsan bu alanlara ne kadar iyi hakim olursa yaşamla o kadar dost kalabilir ve kendisini başarıya taşıyacak seçimleri çok daha doğru yapabilir. 

İç Farkındalığı Geliştirmek İçin Yapılabilecekler:
Aşağıdaki alanlar üzerinde çalışmak, sorulara cevap vermek öz farkındalık için bir yol haritası sunabilir.

a. İnsan zihninin nasıl çalıştığı hakkında bilgilenmek.

b. Kendini tanımlama becerisini geliştirmek; Ben kimim? Hayata nasıl bakıyorum?
                    Olmazsa olmazlarım nelerdir?

c. Kendimi güçlü gördüğüm alanlar nelerdir? 

ç. Beni güçlü kılan inançlarım, düşünce yapılarım neler olabilir?

d. Kendimi zayıf gördüğüm, geliştirmem gereken alanlar nelerdir?

e. Beni zayıflatan, sabote eden inançlarım, düşünce yapılarım neler olabilir?

2. DIŞ FARKINDALIK: 

Dışımızdaki dünyada olan biteni nötr, objektif bir şekilde algılayabilmekle ilgilidir. Gördüğümüz, duyduğumuz, dokunduğumuz şeylerin neler olduğunu fark edebilmek anlamı taşır. Bakmakla görmek arasındaki fark burada öne çıkmaktadır. Empati eksikliği olanlarda bu farkındalık alanı zayıftır. 

Örneğin; bir ikili ilişkide şu şekilde bir diyalog yaşandığını varsayalım;
Kadın «İlişkimizde bir problem var, canım çok sıkkın, bir şeyler iyi gitmiyor.» diyor, erkek ise              « Problem, senin problem araman!» şeklinde cevap veriyor.
Bu diyalog içinde kadın için erkek künt, anlayış eksiği olan kişi olarak algılanabilir, erkek için ise kadın problemli, sürekli problem, sorun yaratan kişi olarak nitelendirilebilir. Muhtemelen asıl gerçek ikisi içinde çok farklıdır.  İkili ilişkiler bağlamında bilinçsizce oluşturduğumuz etiketler dış farkındalığımızı bozarak objektif algıdan subjektif algıya doğru bizi götürebilmektedir.

Dış Farkındalığı Geliştirmek İçin Yapılabilecekler: 

a. Dikkatin içeriden alınıp dışa doğru yönlendirilmesi konusunda anda kalma ve bilinçlilik becerilerini kazanmak.

b. Empati konusunda kişisel gelişim sağlamak.

c. Başkalarının benden farklı gerçekleri olabileceğini kabul etmek.

ç. Sosyal zekayı geliştirecek şekilde beden dili, jestler ve mimikler hakkında bilgilenmek.

d. Dış dünyayı gözlemlerken iç sesimizi ve yorumcumuzu kapatmayı önemsemek.


3. İÇTEN DIŞA FARKINDALIK: 

Bireyin dış dünyada nasıl algılandığının ve dış dünyaya verdiği mesajların neler olduğunu fark edebilmesiyle ilgilidir.

Örneğin; Siz kendinizi çok arkadaş canlısı, sevecen görüyor olabilirsiniz. Ancak gülümsemiyorsanız, onlara dokunmuyorsanız karşınızdaki kişiler bunu algılamayacaklardır.

Bir başka örnekte ise bir patronun iş toplantısı yaptığını ve çalışanları motive etmeye çalışmaktadır. Çalışanlara onların aslan-kaplan olduklarını ima edecek şekilde konuştuğunu farz edelim. Örnekteki bu patron kendisinin bunları yaparak mükemmel bir motivasyon yaptığını düşünmektedir. Oysa çalışanlar kendi arasında  «Yine bize aba altından sopayı gösterdi. Bu kadar laf edeceğine bize pirimle ödül vereceğinden bahsetseydi daha çok işimize gelirdi." diye bu konuşmayı yorumluyor olabilirler. Bu patron önceden kendisine farkındalık nedir sorusunu sormuş olsa ve içten dışa farkındalık alanında kendini geliştirse muhtemelen çok daha verimli bir sonuç alabilecekti.

İçten Dışa Farkındalığı Geliştirmek İçin Yapılabilecekler: 

a. İlişkilerde alınan sonuçları değerlendirerek istenilen sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı konusunda kanaat oluşturmak. 

b. Dış dünyada nasıl algılanıldığına dair fikrine güvenilen kişilerden geri bildirim almak.

c. Söylem ve ifade tarzınızı gösteren videolar çekerek bireyin kendisini objektif olarak değerlendirmesi. 

ç. Etkileşim-iletişim olduğunuz anda dikkatin dışarı verilerek diğer insanların beden dilleri, jest ve mimiklerini gözlemlemek.

d. Olaylar karşısında otomatik tepkiler vermek yerine bireyin kendisini temsil eden tepkiyi vermeye çalışması.


4. KÖR ALAN FARKINDALIĞI: 

Kişinin henüz tam olarak bilmediği, bilincinde olmadığı alan kör alanıdır. Maalesef birçok konuda bilgimiz olmamasına rağmen, mutlaka bir fikir sahibiyizdir. Çoğunlukla bu fikrin o konuyla ilgili yorum yapabilmek hatta kararlar verebilmek için yeterli olacağını düşünmekteyiz. Bu fenomen muhtemelen kendi egomuzla ilgilidir. Bilinçaltımızdaki bir dürtü bizi mutlaka o konuyla ilgili bir kanaat bildirmeye doğru iter. Oysa bilmediğini bilmek ve kabullenmek büyük bir erdemdir, en büyük cahillik ise sahip olduğumuz fikrin asıl bilgi için yeterli olduğu yanılgısına düşmektir.

Örneğin; Bir arkadaşımızın bir miktar maddi birikimi olduğunu varsayalım, bu birikimle ne yapacağına dair kanaati tam yoksa ve konuyu açtığında uzmanlığımız olmasa da  ona mutlaka bir yatırım tavsiyesinde bulunuyorsak kör olan bir alanda mesajlar veriyoruz demektir. Bunun gibi örnekleri çoğaltabiliriz, sizin de gözlemlediğiniz benzeri tutumu sergileyen kişiler mutlaka vardır.


Kör Alan Farkındalığını Geliştirmek İçin Yapılabilecekler: 

a. Herhangi bir konu üzerinde düşünceyi ifade ederken konuyla ilgili bilginin ne seviyede olduğunu kendi kendine sorgulamak.

b. Başkalarının ifade ettiği yorumlar üzerinde mutlak inanç göstermeden önce bir kuşku payını mutlaka bırakarak bunun onun kendi yorumu olduğunu kabullenmek.

c. İlgi duyulan her tür konuda fikir seviyesinden gerçek bilgi seviyesine çıkacak şekilde kendini geliştirmek.

ç. Arkasında durulan bilgi için mümkün olduğunca deneyim yaşamış olmaya özellikle gayret etmek.

d. Bir konuyla ilgili yorum yapılması gerektiğinde bunun mutlak doğru olduğunu ifade etmek yerine sadece bir fikir beyanı olduğunu söylemek.


Farkındalık nedir sorusuna cevap aradığım bu yazımda sizin yepyeni bir farkındalığın mucizesini yaşamak için anlamlı bir mottoyu paylaşmak isterim;

Farkındalığın önemini kabul ediyorum, iç, dış, içten dışa olan fark edebilme becerimi kör alan farkındalığımı aydınlatarak taçlandırıyorum. İstediğim sonuçları almak için farkındalığı nasıl kullanırım sorusuna cevap arayarak, kendimle ilgili değişime izin veriyorum.

Sevgiyle kalın.

Bkz. NeuroDesign 


Yorumlar

  1. NJ casino, sports betting, online gambling, legal - JDK Hub
    The New Jersey Lottery, a 경상남도 출장샵 gambling 남원 출장샵 and entertainment 진주 출장마사지 company, will 남양주 출장마사지 launch its first 대구광역 출장안마 legal lottery in New Jersey.

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Popüler Yayınlar

MOTİVASYON İÇİN 6 ALTIN KURAL

BİLİNÇALTININ GÜCÜ - 5 TEMEL İLKE

DERS ÇALIŞMA İÇİN MOTİVASYON VE ÇOK ÖZEL STRATEJİLER